Filosofie van het spelen

van Mens, ken je zelf

pluk de dag

pluk de dag

Het filosofische en mythische bordspel Mens, ken je Zelf put uit wijsheidstradities en faciliteert een kunstzinnige dialoog – art dialogue – ten dienste van meesterschap in het leven.

Meesterschap is het antwoord dat mensen geven door het leven zo goed mogelijk te leven – door te worden wie je bent!


Filosofische uitgangspunten van het spel

Het openen van een verbeeldingswereld door te werken met mythische thema’s en met de symboliek van de natuurelementen – aarde, water, lucht en vuur; en het vijfde element van de ether ofwel de quintessence – vormt de basis van het spel. Deelnemers stappen een speelruimte binnen en ervaren tijdens het vinden van een eigen weg op het speelbord aan de hand van de spelattributen de spanning tussen de existentiële polen van:

  • het geworpen zijn in het leven
  • de kunst zelf en vrij het leven vorm te geven 

In het spel gooien spelers met de dobbelsteen en in het leven spelen we met het levenslot. We worden steeds terug geworpen op onszelf in een situatie. Daarin bevinden we ons te midden van anderen. Er zijn in het leven verschillende spanningsvelden en (on)mogelijkheden, tussen droom en daad, tussen wens en noodzaak, tussen het waardevolle en het afschrikwekkende. Het spel vertraagt dit gegeven waardoor spelers zich bewust(er) worden van de existentiële situatie waarin zij zich ook ‘in het echte leven’ als mens bevinden: hoe gaat ieder om met de tegenstellingen in de wereld en met de tegenstrevende krachten in het gemoed? Juist in die spanningsvelden hebben we gehoor te geven aan de oproep ‘hoe het leven goed te leven?’.

de weg van het hoofd

de weg van het hoofd


De kracht van symboliek, rituelen en verhalen

Het speelveld toont archetypische en mythische symbolen. De vier elementen staan voor elementaire wegen naar levensgeluk: de weg van het hart (water), de weg van de hand (vuur), de weg van het oog (aarde) en de weg van het hoofd (lucht). Het centrum is als ‘plaats die geen plaats is’, tevens de verbinding met de kosmos als oneindigheid of verticale dimensie. De vier elementaire richtingen herbergen en openen die onmetelijke openheid.

Spelers krijgen in het spel een levensraadsel mee en geven zich – als een speels ritueel – een spelersnaam, die past bij de eigenheid en de vraag of het doel waarmee zij in het spel stappen. Die eigenheid spiegelen spelers in de symboliek van de elementen, bijvoorbeeld:
Vurig enthousiasme
Luchtig lachend 
Aards de voeten in de klei
Meestromen op de levensstroom …

Onderweg wisselen spelers bij elke spelronde verhalen uit, die de filosofische en mythische spelopdrachten oproepen. Aangekomen op de plaats van bestemming in het centrum van het speelveld – geeft ieder een eigen antwoord op het levensraadsel, blikt terug op de weg in het spel en oogst uit de reis. Een voorbeeld van een levensraadsel uit het spel is:


Hoe vind ik mij zelf voorbij mezelf?

de grot van bezinning

de grot van bezinning

Met het spelen van het spel oefenen spelers zich in de kunst betekenis te geven aan het leven. Het spelmateriaal bestaat uit filosofische invalshoeken en vragen, de verhalen uit de mythologie en de symboliek van de elementen aarde, water, lucht en vuur. Het vijfde element – de ether of quintessence – symboliseert tevens de wonderlijke wijze waarop de mens de vier elementen samenbrengt: hoe vrij te zijn te midden van het krachtenspel van de natuur?

Op de plaats van aankomst is er een omkering van perspectief: van hebben naar zijn; Hoe zijn de spelers door het spelen van het spel verrijkt in ervaring en inzichten over de vraag of wens die zij in de speelruimte meenamen? 

Lees meer over antieke en moderne filosofie van de levenskunst en de existentiële filosofie

Wat humanisme voor mij behelst is een expansie, niet een inperking van het menselijk leven ….
een expansie waar natuur en natuurwetenschappen dienstbaar zijn aan menselijke waarden.

John Dewey, Amerikaans filosoof, psycholoog, pedagoog (1859 – 1952)